Een opvallende trend tekent zich af in Nederlandse gemeenten: steeds vaker worden straten vernoemd naar vrouwen die pas recent zijn overleden, of in sommige gevallen zelfs nog leven. Dit markeert een breuk met de traditie om alleen historische figuren te eren en opent de deur naar een nieuw soort straatbeeld.
Waar straatnaamcommissies traditioneel vasthielden aan de regel dat iemand minstens tien jaar overleden moest zijn, zien we nu dat gemeenten deze richtlijnen versoepelen voor bijzondere gevallen. Het resultaat is een straatbeeld dat niet alleen het verleden eert, maar ook het heden weerspiegelt.
Pioniers van nu
De Rijksoverheid laat gemeenten vrij in hun naamgevingsbeleid, wat ruimte biedt voor deze vernieuwende aanpak. Verschillende steden hebben hier gebruik van gemaakt door recent overleden vrouwelijke pioniers te eren.
Voorbeelden van deze nieuwe aanpak zijn onder andere:
- Straten vernoemd naar vrouwelijke wetenschappers die baanbrekend onderzoek hebben verricht
- Pleinen die de namen dragen van activisten die zich hebben ingezet voor gelijke rechten
- Lanen genoemd naar vrouwelijke ondernemers die nieuwe industrieën hebben gesticht
- Paden vernoemd naar sportvrouwen die internationale successen hebben behaald
"Door hedendaagse rolmodellen te eren, maken we het straatbeeld relevanter voor nieuwe generaties. Kinderen kunnen nu opgroeien in een straat vernoemd naar iemand wiens verhaal nog leeft."
Internationale inspiratie
Nederland staat niet alleen in deze ontwikkeling. Volgens EqualStreetNames, een internationaal project dat straatnamen in kaart brengt, experimenteren steden over heel Europa met vergelijkbare initiatieven. Van Berlijn tot Barcelona zien we een beweging naar meer inclusieve straatnaamgeving.
Het project toont aan dat de gemiddelde Europese stad nog steeds overwegend mannelijke straatnamen heeft, maar dat het tempo van verandering toeneemt. Vooral bij nieuwbouwprojecten kiezen gemeenten steeds bewuster voor diversiteit.
De toekomst van ons straatbeeld
Deze ontwikkeling past in een breder patroon van hoe wij omgaan met onze publieke ruimte. Het straatbeeld is niet langer een statisch monument voor het verleden, maar een levend document dat meebeweegt met onze tijd. De keuze om hedendaagse vrouwelijke rolmodellen te eren is daar een uitdrukking van.
Voor ons als beweging is dit bemoedigende vooruitgang. Toen we in 2018 begonnen met #meervrouwopstraat, was het idee om recent overleden vrouwen te eren nog controversieel. Nu zien we het langzaam normaal worden. Dat geeft hoop voor de toekomst.
De straatnamen van morgen worden vandaag gekozen. Laten we ervoor zorgen dat ze de volledige diversiteit van onze samenleving weerspiegelen.