DE BOVENGRONDSE PRESENTEERT
Van alle straten met een persoonsnaam is slechts 12% vernoemd naar een vrouw. Wij zetten ons in voor een eerlijker straatbeeld.
Ontdek hoe jij kunt bijdragen aan verandering.
Straatnamen zijn overal om ons heen. We lezen ze dagelijks, horen ze in het openbaar vervoer en gebruiken ze voor navigatie. Toch staan we er zelden bij stil wat deze namen vertellen over wie wij als samenleving belangrijk vinden.
Uit onderzoek van De Correspondent blijkt dat van alle straten in Amsterdam, Utrecht en Groningen die een mensennaam hebben, 88% vernoemd is naar een man en slechts 12% naar een vrouw. Vaak is dat dan ook nog 'de vrouw van' of een godin; vrouwelijke wetenschappers en politici zijn op één hand te tellen.
Wij geloven dat het straatbeeld een afspiegeling moet zijn van onze hele geschiedenis. Door aandacht te vragen voor bijzondere vrouwen uit verleden en heden, werken we aan een inclusievere publieke ruimte.
Bekijk welke vrouwen volgens ons een straatnaam verdienen.
Wij gingen met twaalf vrouwen de straat op. Twaalf vrouwen in twaalf steden, omdat 12% van de straatnamen vrouwelijk is. Waarom deze vrouwen? Lees hier meer.
1931 - 2015
Zuid-Afrikaanse feministe en burgerrechtenactiviste. Ze zette zich een leven lang in binnen de zwarte, lesbische en migrantenbewegingen, zowel in Zuid-Afrika als in Nederland.
1815 - 1852
Wiskundige die wordt beschouwd als de allereerste computerprogrammeur. Schreef het eerste algoritme dat bedoeld was om door een machine uitgevoerd te worden.
1893 - 1976
Bekende verzetsstrijdster en feministe. In 1944 trad ze toe tot de leiding van het Nationaal Comité van Verzet. Na de oorlog werd ze directeur van het Kabinet der Koningin.
1759 - 1797
Britse filosofe en voorvechtster van vrouwenrechten. Haar werk 'A Vindication of the Rights of Woman' uit 1792 geldt als een van de eerste feministische geschriften.
1929 - 2018
Legendarische Nederlandse presentatrice en programmamaker. Ze was een pionier in het tv-vak en presenteerde jarenlang programma's als 'Een van de acht' en 'Open het dorp'.
Moeder en dochter
Tot slaaf gemaakte moeder en dochter die zich verzetten tegen de slavernij. Hun verhaal staat symbool voor de ontelbare vrouwen die streden voor hun vrijheid.
1920 - 2001
Culinair journaliste die buitenlands eten populair maakte in Nederland. Ze verrijkte de Nederlandse keuken en schreef talloze kookboeken over internationale gerechten.
1875 - 1940
De eerste vrouw die in Nederland tot de Tweede Kamer werd gekozen, precies honderd jaar geleden. Ze maakte zich hard voor volksonderwijs en vrouwenrechten.
1901 - 1977
Leidse verzetsstrijdster tijdens de Tweede Wereldoorlog. Ze hielp onderduikers aan schuilplaatsen en valse papieren en riskeerde daarmee haar eigen leven.
1609 - 1660
Nederlandse Gouden Eeuw-schilderes en de eerste vrouw die werd toegelaten tot het schildersgilde. Haar werken werden eeuwenlang toegeschreven aan Frans Hals.
1879 - 1904
Javaanse feministe en voorvechtster van onderwijs voor vrouwen. Ze wordt in Indonesië nog altijd gevierd als nationale heldin en pionier van vrouwenemancipatie.
1981 - heden
Wereldberoemde zangeres, actrice en zakenvrouw. Ze is uitgegroeid tot een icoon van female empowerment en zet zich in voor gelijkheid en sociale rechtvaardigheid.
Wil jij ook bijdragen aan een eerlijker straatbeeld? Er zijn verschillende manieren waarop je kunt helpen.
Straatnamen zijn een spiegel van wie onze samenleving waardeert. Als slechts 12% van de straten naar vrouwen is vernoemd, geeft dat een eenzijdig beeld van onze geschiedenis. Wij willen dit veranderen door aandacht te vragen voor bijzondere vrouwen.
Dit initiatief is ontstaan vanuit De Bovengrondse, een platform dat zich inzet voor gendergelijkheid. Als doetank organiseren zij concrete acties om bewustwording te creëren.
Er is gezocht naar diversiteit: vrouwen uit verschillende tijdperken, met verschillende achtergronden, actief in uiteenlopende vakgebieden. Van wetenschap tot kunst, van sport tot politiek.
Nee, het doel is vooral om gemeentes aan te moedigen bij nieuwe wijken en straten vaker vrouwennamen te kiezen. De geschiedenis kunnen we niet veranderen, maar de toekomst wel.
Ken jij een bijzondere vrouw die een straatnaam verdient? Stuur ons een bericht via de contactgegevens hieronder. Wij verzamelen suggesties en delen deze met gemeentes.
Sinds de start van de actie is er veel media-aandacht geweest en zijn meerdere gemeentes actief bezig met het vernoemen van straten naar vrouwen. Het gesprek is op gang gekomen.
De beste manier om ons te steunen is door de boodschap te verspreiden. Deel op sociale media, praat erover met vrienden en familie, en neem contact op met je gemeente.
Onze focus ligt op Nederland, maar de problematiek speelt wereldwijd. We moedigen iedereen aan om soortgelijke initiatieven in hun eigen land te starten.
Onze actie werd opgepikt door diverse media.
Een opvallende trend tekent zich af in Nederlandse gemeenten: steeds vaker worden straten vernoemd naar vrouwen die pas recent zijn overleden, of in sommige gevallen zelfs nog leven. Dit markeert een breuk met de traditie om alleen historische figuren te eren en opent de deur naar een nieuw soort straatbeeld.
Waar straatnaamcommissies traditioneel vasthielden aan de regel dat iemand minstens tien jaar overleden moest zijn, zien we nu dat gemeenten deze richtlijnen versoepelen voor bijzondere gevallen. Het resultaat is een straatbeeld dat niet alleen het verleden eert, maar ook het heden weerspiegelt.
Lees meerPrecies zes jaar geleden, in de nacht van 7 augustus 2018, hingen wij in twaalf Nederlandse steden tijdelijke straatnaamborden op met de namen van bijzondere vrouwen. Die actie markeerde het begin van een bredere discussie over wie we eren in onze publieke ruimte. Tijd voor een terugblik: wat is er sindsdien veranderd?
Het antwoord is genuanceerd. Aan de ene kant zien we concrete vooruitgang: meerdere gemeenten hebben beleid aangenomen om bij nieuwe straten vaker voor vrouwennamen te kiezen. Aan de andere kant blijft de fundamentele ongelijkheid bestaan.
Lees meerDe actie #meervrouwopstraat heeft iets in beweging gezet. Sinds de nacht van 7 augustus 2018, toen wij in twaalf steden tijdelijke straatnaamborden ophingen, hebben meerdere gemeenten aangekondigd serieus werk te maken van een diverser straatbeeld.
Het onderwerp staat inmiddels op de politieke agenda van verschillende gemeenteraden. Van Amsterdam tot Groningen, van Utrecht tot Arnhem: overal wordt nagedacht over hoe nieuwe straten en pleinen vernoemd kunnen worden naar bijzondere vrouwen.
Lees meerVoor de actie #meervrouwopstraat hebben wij twaalf bijzondere vrouwen geselecteerd. Twaalf vrouwen in twaalf steden, als knipoog naar de 12% vrouwen die nu een straatnaam hebben. Maar wie zijn deze vrouwen en waarom verdienen zij volgens ons een plek in het Nederlandse straatbeeld?
Bij het samenstellen van onze lijst hebben we bewust gezocht naar diversiteit. We wilden vrouwen uit verschillende tijdperken, met verschillende achtergronden, actief in uiteenlopende vakgebieden. Van wetenschap tot kunst, van sport tot politiek, van activisme tot entertainment.
Lees meerStraatnamen zijn overal om ons heen. We lezen ze dagelijks op verkeersborden, horen ze in het openbaar vervoer en gebruiken ze om de weg te vinden. Maar hoe vaak staan we stil bij de vraag: naar wie zijn deze straten eigenlijk vernoemd?
Een uitgebreid onderzoek van De Correspondent heeft de straatnamen in Amsterdam, Utrecht en Groningen onder de loep genomen. De conclusies zijn opvallend: van alle straten die naar een persoon zijn vernoemd, draagt maar liefst 88% een mannennaam. Slechts 12% is vernoemd naar een vrouw.
Lees meerHeb je vragen, suggesties of wil je samenwerken?
[email protected]